ارجاع هوشمند پرونده ها به کارشناسان رسمی قوه قضاییه
راستابلاگ: سیستم ارجاع هوشمند به کارشناسان رسمی با هدف توزیع عادلانه پرونده ها، انطباق تخصص کارشناس با موضوع پرونده و کاهش مداخلات انسانی راه اندازی شده و الان ۶۰ درصد ارجاعات را پوشش می دهد.
به گزارش راستابلاگ به نقل از مهر، سیستم «ارجاع هوشمند به کارشناسان رسمی» با هدف ساماندهی و شفاف سازی پروسه کارشناسی، توزیع عادلانه پرونده ها، انطباق موضوع پرونده با تخصص کارشناسان و کاهش مداخلات انسانی در ارجاع ها به راه افتاده است.
هوشمندسازی فرآیندهای قضایی و استفاده از تکنولوژی های جدید، طی سالهای اخیر به یکی از محورهای مهم تحول در دستگاه قضایی تبدیل گشته است؛ نگاهی که هدف آن علاوه بر تسهیل دسترسی مردم به خدمات قضایی، افزایش دقت و اتقان تصمیمات، کاهش اطاله دادرسی و محدود کردن زمینه های مداخله و تبعیض در فرآیندهای قضایی است. در همین چارچوب، سیستم «ارجاع هوشمند به کارشناسان رسمی» با هدف ساماندهی پروسه کارشناسی و توزیع عادلانه پرونده ها میان کارشناسان به راه افتاده است.
در بخشی از حکم انتصاب حجت الاسلام والمسلمین محسنی اژه ای به ریاست قوه قضاییه، رهبر معظم انقلاب بر گسترش تکنولوژی های جدید تاکید کردند. همین طور با ابلاغ سیاستهای کلی برنامه هفتم توسعه در شهریورماه، موضوع روزآمدسازی سند تحول قضایی و اجرای آن بار دیگر مورد توجه قرار گرفت و بر هوشمندسازی فرآیندها و استفاده از تکنولوژی های جدید در ارایه خدمات قضایی تاکید شد.
سند تحول قضایی یکی از اسناد مهم در راه تحول دستگاه قضایی است که با هدف فراهم کردن زمینه دسترسی بیشتر مردم به عدالت تدوین شده و در نگارش آن از دیدگاه متخصصان و کارشناسان بهره گرفته شده است. این سند مبنی بر اصول قانون اساسی، سیاستهای کلی نظام و بیانات رهبر معظم انقلاب استوار است و هوشمندسازی فرآیندهای قضایی را به عنوان یکی از مسیرهای تحقق تحول در دستگاه قضایی مورد توجه قرار داده است.
یکی از راهبردهای پیش بینی شده در این راه، استفاده از فناوری های هوشمند و نوین در پروسه صدور آرا و تصمیمات قضایی و همین طور رسیدگی به تظلمات، تعدیات، دعاوی و رفع خصومات است. در این راستا، مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه اقدامات مختلفی را جهت استفاده از ظرفیت فناوری در فرآیندهای قضایی انجام داده که راه اندازی سیستم «ارجاع هوشمند به کارشناسان رسمی» یکی از این اقدامات است.
تأکید رییس قوه قضاییه بر ساماندهی پروسه کارشناسی
موضوع کارشناسی یکی از بخش های مهم پروسه رسیدگی به پرونده های قضایی است؛ چونکه در خیلی از پرونده ها، نظر کارشناس می تواند در تصمیم گیری قضایی مؤثر باشد. از همین رو، سرعت، دقت، تخصص و نحوه انتخاب کارشناس از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد.
حجت الاسلام والمسلمین محسنی اژه ای رییس قوه قضاییه، در بازدید از مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در ۱۴ دی ماه ۱۴۰۱، در تشریح دلایل تأثیرگذار بر اطاله رسیدگی به پرونده های قضایی، به موضوع کارشناسی ها اشاره نمود و خواهان تکمیل سیستم های ناظر بر ساماندهی پروسه کارشناسی های قضایی برای رفع اطاله دادرسی شد.
رئیس قوه قضاییه در آن بازدید بر ضرورت برخورداری سیستم های ناظر بر کارشناسی های قضایی از شاخصهای مشخص تاکید کرد؛ همچون این که اوقات دقیق کارشناسی از طرف قاضی تعیین شود، پرونده ها به صورت متناسب میان کارشناسان توزیع شود و ارجاع پرونده با تخصص کارشناس انطباق داشته باشد.
محسنی اژه ای همین طور ضمن اشاره به اختلاف نظرهای فاحش میان هیات های کارشناسی در بعضی پرونده ها، این مسئله را از عوامل ایجاد نارضایتی مردم و رشد هزینه های مراجعان دانست و بر ضرورت تکمیل سیستم های جامع برای ساماندهی فرآیندهای کارشناسی تاکید کرد.
رئیس قوه قضاییه در سخنانی دیگر در نشست شورای عالی قوه قضاییه در اول آبان ماه ۱۴۰۲ نیز یکی از اشکالات حوزه کارشناسی را ارجاع پرونده به افراد ناشی یا کم تخصص عنوان نمود و بر ضرورت ارجاع پرونده های قضایی بر مبنای موضوع و تخصص مربوط تاکید داشت.
به گفته وی، زمانیکه پرونده ای با موضوع مشخص به فردی غیرمتخصص ارجاع شود، نتیجه آن می تواند تاخیر در رسیدگی و رشد هزینه برای مردم و دستگاه قضایی باشد.
توزیع عادلانه؛ محور دیگر ارجاع هوشمند
یکی دیگر از محورهای مورد تاکید رییس قوه قضاییه، توزیع عادلانه ارجاع میان کارشناسان است. حجت الاسلام والمسلمین محسنی اژه ای ضمن اشاره به اهمیت این مساله تاکید کرده است که تحقق توزیع عادلانه می تواند هم برای مجموعه کارشناسان و هم برای قوه قضاییه آثار مثبتی داشته باشد.
بر اساس این رویکرد، ارجاع پرونده ها نباید به تعداد کمی از کارشناسان منحصر شود. رییس قوه قضاییه هشدار داده است که محدود شدن ارجاعات به تعداد مشخصی از کارشناسان، علاوه بر کاهش دقت کارشناسی، می تواند سبب ایجاد شائبه و حتی زمینه ساز بروز مفسده شود.
وی همین طور ضمن اشاره به برخی سازمانهای دولتی و بانکها که بنا بر گزارشات طرح شده، پرونده ها و موضوعات خودرا به تعداد کمی از کارشناسان ارجاع می دهند، بر ضرورت توجه به این مساله و ممانعت از تشکیل چنین رویه هایی تاکید کرده است.
محسنی اژه ای همین طور کانون های کارشناسان رسمی دادگستری را به استفاده از تجهیزات هوشمند و تکنولوژی های جدید در حوزه نظارت و آموزش سفارش کرده و ساماندهی فرآیندهای کارشناسی را عاملی برای تقویت نظم و همبستگی این حوزه دانسته است.
سامانه ای برای حذف مداخلات انسانی
در چنین شرایطی، «سامانه ارجاع هوشمند به کارشناسان رسمی» با هدف ایجاد سازوکاری شفاف و مکانیزه برای انتخاب و ارجاع پرونده ها به کارشناسان طراحی شده است.
در این سامانه، ارجاع پرونده ها بر مبنای مجموعه ای از شاخصها همچون سوابق عملکردی، نوع تخصص، ظرفیت کاری و صلاحیت محلی کارشناسان صورت می گیرد. هدف از این پروسه آنست که ارجاع ها تا حد امکان به صورت مکانیزه و بدون مداخله انسانی صورت گیرد.
به این ترتیب، یکی از کارکردهای اصلی سامانه، کاهش زمینه های تبعیض و اعمال سلیقه در پروسه ارجاع است؛ موضوعی که در کنار افزایش شفافیت، می تواند اعتماد به پروسه کارشناسی را نیز تقویت کند.
یکی از مهم ترین مزایای ارجاع هوشمند، کمک به کاهش زمان انتظار برای دریافت نظریه کارشناسی است. بر مبنای داده های ارایه شده، زمان ارایه نظریه کارشناسی از حدود یک ماه به ۱۹ روز کاسته شده است.
کاهش این زمان، از آن جهت اهمیت دارد که در پرونده هایی که صدور تصمیم قضایی منوط یا وابسته به نظر کارشناسی است، تاخیر در ارایه نظریه می تواند مستقیماً به طولانی شدن روند رسیدگی منجر شود.
در نتیجه، سرعت بخشیدن به پروسه ارجاع و دریافت نظریه کارشناسی می تواند یکی از حلقه های مؤثر در کاهش اطاله دادرسی باشد؛ موضوعی که همچون محورهای مورد تاکید رییس قوه قضاییه نیز بوده است.
افزایش دقت و اتقان آرای قضایی
کارکرد سیستم تنها به سرعت بخشیدن به پروسه کارشناسی محدود نمی گردد. یکی دیگر از اهداف آن، ارجاع پرونده به کارشناس متناسب با موضوع و تخصص پرونده است.
وقتی تخصص کارشناس، موضوع پرونده و صلاحیت های حرفه ای وی در پروسه ارجاع مورد توجه قرار گیرد، زمینه برای دریافت نظریه کارشناسی متناسب تر با موضوع پرونده فراهم می شود. این امر می تواند به افزایش کیفیت کارشناسی و در نهایت اتقان آرای قضایی کمک نماید.
همچنین توزیع پرونده ها بر مبنای ظرفیت کاری کارشناسان، می تواند از تمرکز حجم بالای پرونده ها بر افراد محدود جلوگیری کرده و امکان توزیع متوازن تر کار را فراهم آورد.
شفافیت بیشتر و کاهش زمینه های مداخله
مکانیزه شدن پروسه ارجاع، یکی دیگر از آثار مهم این سیستم است. زمانیکه ارجاع پرونده بر مبنای معیارهای از پیش تعیین شده و به صورت سیستمی صورت گیرد، امکان اعمال سلیقه و مداخله انسانی در انتخاب کارشناس کاهش پیدا می کند.
این موضوع از یک سو به شفافیت پروسه کمک کرده و از طرفی، می تواند زمینه بروز شائبه درباره ی نحوه انتخاب کارشناسان را کم کند.
از منظر کارشناسان نیز توزیع عادلانه تر پرونده ها می تواند فرصت مشارکت تعداد بیشتری از کارشناسان واجد صلاحیت را در پروسه کارشناسی فراهم آورد.
اطلاع رسانی سریع به قاضی و طرفین پرونده
از دیگر قابلیت های این سامانه، اطلاع رسانی فوری از راه پیامک به طرفین پرونده و قاضی است. این توانایی موجب می شود ذی نفعان پروسه کارشناسی، اطلاعات در ارتباط با ارجاع را سریع تر دریافت نمایند و مراحل انجام کارشناسی با شفافیت بیشتری دنبال شود.
بر اساس داده های ارایه شده، سیستم ارجاع هوشمند به کارشناسان رسمی هم اکنون ۶۰ درصد ارجاعات را پوشش می دهد. این میزان پوشش نشان دهنده ورود قابل توجه فناوری به یکی از فرآیندهای مهم دادرسی است؛ فرآیندی که پیش از این، در بخشهایی با روشهای سنتی انجام می شد.
حرکت به سوی پوشش کامل تر ارجاعات، در کنار بهبود مستمر شاخصهای سامانه، می تواند نقش فناوری را در ساماندهی پروسه کارشناسی پررنگ تر کند.
هوشمندسازی برای عدالت بیشتر در ارجاع
ارجاع کارشناسی اگر با سرعت، دقت، تخصص و عدالت همراه نباشد، می تواند به یکی از عوامل افزایش زمان و هزینه رسیدگی به پرونده تبدیل گردد. در مقابل، استفاده از فناوری برای انتخاب و توزیع کارشناسان می تواند این پروسه را از یک مرحله فقط اداری به فرآیندی داده محور و شفاف تبدیل کند.
«ارجاع هوشمند به کارشناسان رسمی» در همین مسیر قرار دارد؛ سیستم ای که مبنی بر تخصص، سوابق عملکردی، ظرفیت کاری و صلاحیت محلی کارشناسان، پروسه ارجاع را مکانیزه می کند و با کاهش مداخلات انسانی، در اثر افزایش شفافیت و توزیع عادلانه پرونده هاست.
از این منظر، تاکید بر هوشمندسازی کارشناسی را میتوان بخشی از رویکرد گسترده تر قوه قضاییه جهت استفاده از تکنولوژی های جدید در اجرای سند تحول قضایی دانست؛ نگاهی که در صورت تکمیل پوشش سیستم ها و پیشرفت مستمر فرآیندهای هوشمند، می تواند به کاهش اطاله دادرسی، کاهش هزینه های مردم، افزایش شفافیت و تقویت کیفیت تصمیمات قضایی کمک نماید.
بطور خلاصه، با ابلاغ سیاست های کلی برنامه هفتم توسعه در شهریورماه، موضوع روزآمدسازی سند تحول قضایی و اجرای آن بار دیگر مورد توجه قرار گرفت و بر هوشمندسازی فرآیندها و استفاده از فناوریهای جدید در ارائه خدمات قضایی تاکید گردید. سند تحول قضایی یکی از اسناد مهم در راه تحول دستگاه قضایی است که با هدف فراهم کردن زمینه دسترسی بیشتر مردم به عدالت تدوین شده و در نگارش آن از دیدگاه متخصصان و کارشناسان بهره گرفته شده است. از همین رو، سرعت، دقت، تخصص و نحوه انتخاب کارشناس از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. حجت الاسلام والمسلمین محسنی اژه ای رئیس قوه قضاییه، در بازدید از مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در ۱۴ دی ماه ۱۴۰۱، در تشریح دلیلهای تاثیر گذار بر اطاله رسیدگی به پرونده های قضایی، به موضوع کارشناسی ها اشاره نمود و خواهان تکمیل سیستم های ناظر بر ساماندهی فرآیند کارشناسی های قضایی برای رفع اطاله دادرسی شد. رییس قوه قضاییه در آن بازدید بر ضرورت برخورداری سیستم های ناظر بر کارشناسی های قضایی از فاکتور های مشخص تأکید کرد؛ همچون اینکه اوقات دقیق کارشناسی از جانب قاضی تعیین شود، پرونده ها بصورت متناسب میان کارشناسان توزیع شود و ارجاع پرونده با تخصص کارشناس انطباق داشته باشد. محسنی اژه ای همینطور ضمن اشاره به اختلاف نظرهای فاحش میان هیأت های کارشناسی در بعضی پرونده ها، این مسئله را از عوامل ایجاد نارضایتی مردم و افزایش هزینه های مراجعان دانست و بر ضرورت تکمیل سیستم های جامع برای ساماندهی فرآیندهای کارشناسی تأکید نمود. رییس قوه قضاییه در سخنانی دیگر در نشست شورای عالی قوه قضاییه در اول آبان ماه ۱۴۰۲ نیز یکی از اشکالات حوزه کارشناسی را ارجاع پرونده به افراد ناشی یا کم تخصص عنوان نمود و بر ضرورت ارجاع پرونده های قضایی بر اساس موضوع و تخصص مربوط تأکید داشت. به گفته ی ایشان، زمانیکه پرونده ای با موضوع مشخص به فردی غیرمتخصص ارجاع شود، نتیجه آن می تواند تأخیر در رسیدگی و افزایش هزینه برای مردم و دستگاه قضایی باشد. در مقابل، استفاده از فناوری برای انتخاب و توزیع کارشناسان می تواند این فرآیند را از یک مرحله فقط اداری به فرآیندی داده محور و شفاف تبدیل کند.
منبع: rastablog.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم در مورد این مطلب نظر دهید