سلفی با تشییع پیکر اکبر عبدی!
راستابلاگ: حضور مردم در آئین های سوگواری شخصیت های مشهور برای دیدن چهره ها و عکاسی از آنها بااینکه یک پدیده جهانی است اما در ایران گاه آش چنان شور می شود که آئین خاکسپاری و سوگواری به جای این که سوژه اصلی باشد، خودش به تماشاگر کارزاری عجیب تبدیل می شود.
حضور مردم در آئین های سوگواری شخصیت های مشهور برای دیدن چهره ها و عکاسی از آنها باآنکه یک پدیده جهانی است اما در ایران گاه آش چنان شور می شود که آئین خاکسپاری و سوگواری بجای این که سوژه اصلی باشد، خودش به تماشاچی کارزاری عجیب تبدیل می شود. مرور خاطرات و تصاویر ثبت شده از مراسم خاکسپاری چهره هایی همچون خسرو شکیبایی، مرتضی پاشایی، ناصر ملک مطیعی، عباس کیارستمی، عزت الله انتظامی، داریوش مهرجویی، کیومرث پوراحمد و رضا داوودنژاد نشان داده است این آئین های بدرقه، بجای آن که بیشتر کارکرد سوگوارانه و ادای احترام داشته باشند به مجالی برای دیدن چهره ها، گرفتن عکس یادگاری، تفریح و اخیراً تولید محتوا برای فضای مجازی تبدیل گشته اند.
خاکسپاری داریوش مهرجویی
حضور مردم در مراسم وداع با هنرمندان یا ورزشکاران محبوب شان باآنکه قابل تقدیر است اما این حضور، اغلب مرزهایی را رد کرده، به هجوم تبدیل گشته و چنان مشکلاتی را پدید آورده که برخی چهره ها عطای شرکت در مراسم را به لقایش می بخشند.
مهران مدیری چند سال قبل در مصاحبه ای با یادآوری اتفاق هایی که در مراسم خاکسپاری زنده یاد خسرو شکیبایی رخ داد، گفته بود وقتی هزاران نفر را دیده که از سراسر ایران با دوربین های عکاسی و لوازم تفریح آمده بودند و انگار جسد شکیبایی دلیلی برای گذران یکروز متفاوت و خوش برایشان بوده است بدین سبب تصمیم گرفته که دیگر هیچ وقت در هیچ مراسم خاکسپاری شرکت نکند.
تشییع خسرو شکیبایی در تالار وحدت
خاکسپاری خسرو شکیبایی
آنچه دو روز قبل (چهارم مرداد) در مراسم خاکسپاری و خاکسپاری زنده یاد اکبر عبدی در قطعه هنرمندان هم رخ داد، باآنکه نشان از جایگاه این هنرمند در بین مردم بود اما در لحظه هایی دردسرساز و تأسف برانگیز شد. در آن روز با عنایت به این که گفته می شد مراسم بهشت زهرا توسط خانواده عبدی برگزار شده، جایگاهی برای مدعوین و میهمانان خانواده درنظر گرفته شده بود که البته قبل از رسیدن آنها جای خالی نداشت و برخی از بازیگران با فشار از لابلای جمعیت خودرا به جایگاه رساندند. این در حالی بود که به سبب ازدحام جمعیت مجری مراسم چند بار از مردم خواست هنگام عبور، سیم های روی زمین را لگد نکنند تا صدا قطع نشود!
از این ها عجیب تر لحظه تدفین متوفی بود که در چند مراسم دیگر هم مشابه آن تکرار شده بود؛ این که روحانی مجلس بارها با صدای بلند از برخی حاضران می خواست از چهره متوفی در مزار عکس گرفته نشود و به خانواده صاحب عزا اجازه وداع در لحظه های آخر را بدهند اما در بسیاری از این موارد هجوم جمعیت چنان بوده که فقط صدای فریاد و شیون شنیده شده یا مثل مراسم عبدی تابوت بعد از درآوردن پیکر، شکسته است.
این اشتیاق به تماشای چنین لحظاتی تلخ که عده ای را به بالا رفتن از درخت و نرده های آهنیِ تعبیه شده وامی دارد، بطور قطع از دیدگاه اخلاق، جامعه شناختی و همینطور روانشناسی قابل تفسیر و تحلیل است اما مشکل آنجاست که این نوع رفتارهای نامتناسب با موقعیت، اختلال در نظم و پریشانی به وجود می آورند. اهمیت این مساله جایی بیشتر می شود که به یاد آوریم چنین اتفاق هایی فقط به مراسم خاکسپاری و خاکسپاری چهره ها ختم نمی شود بلکه شکل دردسرساز دیگری از آن زمانی رخ می دهد که مجلس ترحیم آنها در مسجد برگزار شود؛ جایی که دسترسی و ورود برای خیلی ها آسان تر است و کار به جایی می رسد که کنترل همه چیز حتی ترافیک خیابان های اطراف هم سخت می شود.
مراسم ختم زنده یاد ناصر ملک مطیعی در مسجد
البته حواشی مراسم خاکسپاری اکبر عبدی فقط به آن چه اشاره شد محدود نیست. قضیه آنجایی جالب تر می شود که ببینیم در گوشه ای از قطعه هنرمندان و در بین جمعیت داستان های دیگری شکل می گیرد؛ بطورمثال برخی بی توجه به آن چه در مراسم می گذرد، با دوربین موبایل و میکروفنی کوچک مشغول مصاحبه با مردم هستند و برای صفحات مجازی خود به قول مهران مدیری با «جسد» اکبر عبدی محتوا تولید می کنند یا گروهی هم خانوادگی و دسته جمعی بدنبال هنرمندان می گردند تا «سلفی» را از دست ندهند.
علاوه براین ها، صحنه هایی که بعد از مراسم خاکسپاری اکبر عبدی از گیر افتادن برخی چهره ها مثل رضا عطاران، مجید صالحی، احمدرضا عابدزاده و حتی بازیگران نه چندان معروفِ تلویزیون زیر فشار جمعیتی -که بدنبال عکس گرفتن بودند - پخش شده، در فضای مجازی با واکنش هایی در مذمت این نوع برخوردها روبرو شده است.
با این حال باآنکه این اتفاق بارها سبب ناراحتی های زیادی شده و تصاویر به جا مانده تأسف برانگیز جلوه می کند، اما شاید بجای سرزنش صِرف علاقه مندانی که به هر علتی در چنین گردهمایی هایی شرکت می کنند و سبب برهم خوردن نظم و بروز مشکل می شوند، موضوع را باید از منظر یک پدیده اجتماعی هم بررسی کرد.
در جامعه ای که چهره هایی همچون اکبر عبدی بخشی از حافظه جمعی مردم هستند این طبیعی است که افراد زیادی حتی از شهرهای دورتر برای بدرقه و وداع در مراسمش شرکت نمایند هرچند این دلیلی نیست بر این که آداب چنین مراسمی تا جای ممکن رعایت نشود. این وضعیت در عصر شبکه های اجتماعی که نمایش دادن لحظات مختلف زندگی با عکس و تصویر به یک فعالیت روزانه تبدیل گشته قابل درک است اما اگر این رفتارها وجاهت مراسم و نظم آنرا بر هم زند و سبب ناراحتی صاحب عزا شود باید چه کرد؟ پرسش اساسی این است که مرز اخلاقی این ماجرا برای ثبت یک لحظه تاریخی یا یادگاری و احترام به شأن مراسم یک چهره ماندگار
منبع: ایسنا حرف آخر اینکه در آن روز با توجه به اینکه گفته می شد مراسم بهشت زهرا توسط خانواده عبدی برگزار شده، جایگاهی برای مدعوین و مهمانان خانواده دیده شده بود که البته پیش از رسیدن آنها جای خالی نداشت و بعضی از بازیگران با فشار از لابلای جمعیت خودرا به جایگاه رساندند. این در حالی بود که به جهت ازدحام جمعیت مجری مراسم چند بار از مردم خواست هنگام عبور، سیم های روی زمین را لگد نکنند تا صدا قطع نشود!
از این ها عجیب تر لحظه تدفین متوفی بود که در چند مراسم دیگر هم مشابه آن تکرار شده بود؛ اینکه روحانی مجلس بارها با صدای بلند از برخی حاضران می خواست از چهره متوفی در مزار عکس گرفته نشود و به خانواده صاحب عزا اجازه وداع در لحظه های آخر را بدهند اما در خیلی از این موارد هجوم جمعیت چنان بوده که فقط صدای فریاد و شیون شنیده شده یا مثل مراسم عبدی تابوت پس از درآوردن پیکر، شکسته است.
این اشتیاق به تماشای چنین لحظاتی تلخ که عده ای را به بالا رفتن از درخت و نرده های آهنیِ تعبیه شده وامی دارد، قطعا از دیدگاه اخلاق، جامعه شناختی و همچنین روانشناسی قابل تفسیر و تحلیل است اما مشکل آنجاست که این نوع رفتارهای نامتناسب با موقعیت، اختلال در نظم و پریشانی به وجود می آورند. قضیه آنجایی جالب تر می شود که ببینیم در گوشه ای از قطعه هنرمندان و در میان جمعیت داستان های دیگری شکل می گیرد؛ بطورمثال برخی بی توجه به آنچه در مراسم می گذرد، با دوربین موبایل و میکروفنی کوچک مشغول مصاحبه با مردم هستند و برای صفحات مجازی خود به قول مهران مدیری با جسد اکبر عبدی محتوا تولید می کنند یا گروهی هم خانوادگی و دسته جمعی بدنبال هنرمندان می گردند تا سلفی را از دست ندهند.
علاوه براین ها، صحنه هایی که پس از مراسم خاکسپاری اکبر عبدی از گیر افتادن برخی چهره ها مثل رضا عطاران، مجید صالحی، احمدرضا عابدزاده و حتی بازیگران نه چندان معروفِ تلویزیون زیر فشار جمعیتی -که بدنبال عکس گرفتن بودند - پخش شده، در فضای مجازی با واکنش هایی در مذمت این نوع برخوردها روبرو شده است.
با این حال اگرچه این اتفاق بارها سبب ناراحتی های زیادی شده و تصاویر به جا مانده تأسف برانگیز جلوه می کند، اما شاید بجای سرزنش صِرف علاقه مندانی که به هر علتی در چنین گردهمایی هایی شرکت می کنند و سبب برهم خوردن نظم و بروز مشکل می شوند، مبحث را باید از نظر یک پدیده اجتماعی هم بررسی کرد.
در جامعه ای که چهره هایی همچون اکبر عبدی قسمتی از حافظه جمعی مردم هستند این طبیعی است که افراد زیادی حتی از شهر های دورتر برای بدرقه و وداع در مراسمش شرکت کنند هرچند این دلیلی نیست بر اینکه آداب چنین مراسمی تا جای ممکن رعایت نشود.
منبع: rastablog.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم در مورد این مطلب نظر دهید